زواره به روایت ویکی پدیا:
زوارِه شهری کوچک در حاشیهٔ جنوبی دشت کویر ایران است.این شهر در مختصات جغرافیایی ۳۳ درجه و۲۷ دقیقه شمالی و ۵۲درجه و۲۷ دقیقه شرقی و در فاصلهٔ ۱۲۰ کیلومتری شهر اصفهان (در شمال شرقی استان اصفهان )درمجاورت کویر مرکزی ایران واقع شدهاست.

زواره از آبادیهای کهن ایران است و نام آن از نام برادر رستم گرفته شدهاست. در آن بناهای تاریخی زیادی همچون منار در مسجد امام حسن مجتبی ، قلعهی مغول و مسجد جامع چهار ایوانی(قدیمیترین مسجد چهار ایوانی کشور)وجود دارد. اغلب ساکنین این شهر سید طباطبایی هستند.
زواره ساختاری گلی دارد و دارای معماری ایرانی اصیل بوده که امروزه در حال خراب شدن است.
در مركز شهر زواره دورنماي گنبد كاشيكاري شده بارگاه امامزاده يحيي (ع) فرزند امام موسي بن جعفر(ع) نظرها را به خود جلب مي كند. در جوار مرقد مطهر اين امامزاده جلوه هاي هنر معماري چون: بازار ، حسينه هاي سرپوشيده و سرباز بزرگ ، مدرسه علميه، آب انبار ، مسجد كُرسي، حمام و با اندك قدمي فراتر از آن بازارچه، مسجد جامع، حسينيههاي سرباز و سرپوشيده كوچك ، بناي تاريخي هشت بهشت و بقعه پير عارف سيد بهاءالدين حيدر، خانه هاي چهار صفهاي ، مسجد نيكويه ،يخچال ، برج و باروهاي به يادگار مانده از دوران گذشته به چشم مي خورد.
زواره به روایت جام جم آن لاین:
زواره، شهري كوچك واقع در استان اصفهان یکی از بخشهای شهرستان اردستان می باشد.وجود بيش از چهار هزار اثر تاريخي شناسايي شده در شهرستان اردستان و توابع آن، از چند نظر قابل تامل است؛ منطقهاي كه روزگاري شوكت و شكوه بيمانندي را به چشم ديده است. وجود نخستين مسجد چهار ايواني ايران در زواره كه بنا به كتيبههايش در دوره سلجوقيان ساخته شده، نشان ميدهد در قرون بعد از ظهور اسلام، منطقهاي پراهميت بوده كه سيدحسن مدرس، روحاني مبارز از اين شهر برخاسته است.
يكي از زيباترين پديدههاي طبيعي در بخش زواره، چشمانداز كوير است و يكي ديگر از ديدنيهاي آن، شترداري به روش سنتي است كه حال و هواي روزگاران گذشته و از ياد رفته را در ذهن مجسم ميكند. به اضافه اينكه دركوير زواره معادن نمك، طلا، سرب و احتمالا نفت نيز وجود دارد. زواره از قرن چهارم قمري با عنوان مدينه السادات ناميده شده و مورخان متعدد در تاليفات خود به نام زواره و شخصيتهاي نامي برخاسته از آن ياد كردهاند.
همچنين قلعه سنگبست زواره، بعد از قلعه الموت از بزرگترين و مستحكمترين قلعههاي ايران به شمار ميرود كه در قرن پنجم توسط ابوعلي دهدار (از مقربان حسن صباح) ساخته شده و از نوع چهار صفهاي دوطبقه است.
زواره طي قرون گذشته به طور متمادي كانون علم، ادب و فرهنگ بوده و در هر عصر و زمان شخصيتهايي را در دامان خود پرورانده است: فخرالدين علي بن حسن زوارهاي (مفسر قرآن و صاحب ترجمه الخواص)، ابوالفتح زوارهاي (فقيه و محدث)، سيد غياثالدين جمشيدگازر (مفسر قرآن)، شيخ حافظ رجب برسي (عارف)، ميرزا ابوالحسن جلوه ( فيلسوف و حكيم)، شهيد سيدحسن مدرس (روحاني مبارز)، حاج سيدحسين زوارهاي (از شاگردان ميرزاي شيرازي)،استاد محیط طباطبائی(از اساتید مطرح تاریخ وادبیات) و....
به اضافه اينكه در قرن چهارم قمري زواره ميزبان سادات طباطبايي شد و اجداد عده قابل توجهي از سادات طباطبايي ايران و مفاخر جهان اسلام، يعني آيتالله العظمي بروجردي، علامه طباطبايي، شهيد قاضي و سيد بحرالعلوم در زواره مدفون هستند. ضمنا بارگاه ملكوتي حضرت امامزاده يحيي، فرزند موسي بن جعفر(ع) به فضاي شهر زواره، معنويت ويژهاي بخشيده است.
-مسجدجامع زواره: اولین مسجد چهار ایوانی در معماری اسلامی جهان است که در زمان سلجوقیان ساخته شده است.
-منار:منار که در مسجد امام حسن مجتبی با وقاری خاص سر بر آسمان برافراشته از زیباترین آثار باستانی این شهر است ،گفته میشود این مسجد قبل از اسلام آتشکده بودهاست.
-بازار قديمي زواره:بازار زواره، اين بناي ديرپا از زيبايي ويژهاي برخوردار است و در گذشته دو كاروانسرا داشته كه يكي از آنها به صورت مخروبه درآمده و ديگري جاي خود را به خيابان جديدي به نام امامزاده يحيي (ع) سپرده است.

-حسینیه ها:در انتهاي بازار زواره حسينيههاي سر باز و سرپوشيده قرار دارند. حسينيه بزرگ زواره متعلق به دوران صفويه است كه در زمان قاجاريه يك طبقه ديگر روي آن ساخته شده است.
در قسمت شرقي بازار زواره گنبدي آجري روي بقعهاي هشتضلعي قرار گرفته كه مقبره ابونصر احمد، باني مسجد زواره است و به گنبد سبز شهرت دارد.
-یخچال :از جمله آثار تاريخي و بناهاي سنتي زواره است. عنصر اصلي يخچال را گل و خشت تشكيل ميدهد. ساختار فيزيكي آن مخروطي شكل است و داراي 2 درگاه روبهروي هم است.
-آب انبارها:از ديگر جاذبههاي تاريخي زواره، آبانبارهايي است كه در چندين نقطه شهر در درون زمين جاي دارند ولي امروزه به خاطرههايي خاموش شبيهترند.
-كاخ سرهنگ آباد:كاخ زيباي سرهنگآباد از جلوههاي معماري قاجاريه است كه در روستاي سرهنگآباد از توابع بخش زواره ساخته شده است، اما اكنون بر اثر بيتوجهي در حال فروريزي است.
گزارشی از روزنامه کارگزاران:
روزگار پژمان تاغ زارهای زواره:سهشنبه گذشته – ۲۹ مرداد ۸۷ - در معیت یك گروه كارشناسی شش نفره راهی شهرستان اردستان شدیم تا از عرصه پهناور جنگلهای دستكاشت تاغ در شمال بخش زواره (۱۵ كیلومتری شمال شرق اردستان و ۱۲۰ كیلومتری اصفهان) بازدید كنیم. عرصهای به وسعت ۸۰ هزار هكتار كه ۲۳ سال پیش و پس از هجوم پی در پی و بیامان ماسههای روان بر پیكره شهر زواره و اراضی كشاورزی اطراف آن، به همت همكاران سختكوشم در دفتر امور بیابان سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری كشور تثبیت شده و بدل به یكی از شاخصترین جنگلهای انسانساز تاغ در مناطق بیابانی كشور شد.
اما متأسفانه به دلیل عدمرعایت پارهای از ملاحظات فنی، به ویژه بیتوجهی به ظرفیت پذیرش سرزمین، امروز از آن تاغزارهای شاداب و سرسبز به ندرت اثری مانده است . البته بروز برخی تنگناهای محیطی و شرایط سخت اقلیمی، از جمله سرمای شدید سال گذشته، خشكسالی سالهای ۷۸ تا ۸۰ و نیز سال جاری، طغیان برخی آفات و امراض، به ویژه ملخ كوهاندار و از همه مهمتر بهرهبرداری بیرویه از آبهای زیرزمینی منطقه، بحران پیش آمده در رویشگاههای تاغ را دوچندان كرده است.
كافی است بدانیم، عمق دستیابی به آب از ۱۵ متر در سال ۱۳۶۴ به ۸۰ متر در سال جاری رسیده است؛ یعنی حدود ۳ متر در سال. آبخوان منطقه در حال كاهش سطح و اُفت آب است كه فوقالعاده خطرناك و بنیانكن، به ویژه برای حدود ۱5 هزار نفر اهالی زواره است.
البته بنا بر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش زواره شهرستان اردستان در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۲۹۹۰ نفر بوده است. این در حالی است كه جمعیت زواره در سال ۱۳۴۵، پنج هزار نفر بوده و در سال ۱۳۸۲، به ۸۷۵۰ نفر افزایش یافته است. به دیگر سخن، هرچند در كل شتاب افزایش جمعیت در زواره – به نسبت بسیاری از مناطق كشور – چندان زیاد نبوده است، اما به نظر میرسد كه این شتاب در سالهای اخیر به طرز محسوسی در حال افزایش بوده، به شكلی كه میزان افزایش جمعیت زواره در طول سه سال یعنی از سالهای ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۵، بیشتر از ۳۷ سال قبلی یعنی سالهای ۱۳۴۵ تا ۱۳۸۲ بوده است! زنگ خطری كه باید جدی گرفته شود و هماینك شناسههای آن در افت محسوس سطح آب زیرزمینی منطقه و افزایش برهنگی خاك كاملا نمودار است.
این در حالی است كه زواره، یكی از كهنزادبومهای ایران به شمار آمده و از آن با عنوان «نگین مهجور كویر» یاد شده؛ شهری كه دارای ابنیه تاریخی فراوان پیش و پس از اسلام بوده و قدمت بازار آن به بیش از هزار سال میرسد. افزون بر آن، بسیاری بر این باورند كه منار زواره واقع در مسجد امام حسن مجتبی، در پیش از اسلام آتشكده بوده است.
گفتنی آنكه شهر زواره در حاشیه جنوبی كویر مركزی ایران با سطحی هموار و مسطح و با شیبی ملایم در ۵۲ درجه و ۲۷ دقیقه طول شرقی و ۳۳ درجه و۲۷ دقیقه عرض شمالی در بستر حاشیهای كویر گسترده است. زواره در شمال به كویر نمك و شرق به كویر و تپههای ماسهای اطراف و از جنوب غربی به اردستان و جنوب شرقی به شهرستان نائین و رشته كوههای متعدد كوهرنگ منتهی میشود.
زواره تا نائین ۱۱۵ كیلومتر و تا نطنز ۷۵ كیلومتر فاصله داشته و ارتفــاع متوسط آن از سطح دریا ۹۰۵ متر است. همچنین شیب منطقه در حالت غرب به شرق اختلافی معادل 3درصد به یكدرصد و جنوب به شمال 5درصد به یكدرصد را نشان میدهد. در مجموع از نظر توان آبشناختی نیز منطقهای فقیر به شمار آمده و فاقد شبكه آبهای سطحی دائم است.
جهت دیدن عکسهای بیشتر به ادامه مطلب بروید:
ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط مهدي نساجي زواره در دوشنبه
1387/08/06 و ساعت
14:31 |